Simson: Zwak als ieder ander mens

Wat als mijn wieg ergens anders had gestaan? Bij de buren bijvoorbeeld? Of in een ander land? Dan had mijn leven er heel anders uitgezien. Dan was ik waarschijnlijk opgegroeid met een ander geloof of in een ongelovig gezin. Berust het eigenlijk niet allemaal toeval?

Niet alleen de jongeren met wie ik deze dienst heb voorbereid zitten met die vraag. Het kan haast niet anders dan dat ook Simson zich die vraag gesteld had. Zijn wieg stond in een gezin waarvan de ouders wisten dat hun zoon een bijzondere roeping had. Hij zou richter (Nieuwe Bijbelvertaling `rechter’) zijn over Israël en wel op zo’n manier dat hij vanaf zijn geboorte aan God toegewijd zou zijn.  Geen schaar zou zijn hoofd aan mogen raken en geen druppel alcohol zou hij mogen drinken om dat ook voor de buitenwereld duidelijk te laten zijn.

En dat zal zijn omgeving wel gemerkt hebben ook! Als jonge jongen al met een bos lang haar. Veel sterker dan al zijn leeftijdsgenoten, dus iedereen was ook een beetje bang voor hem. En toen hij wat ouder werd en zijn leeftijdsgenoten het er van namen, was hij de enige die geen alcohol mocht, ook niet toen hij 16 werd. Nee, Simson had misschien wel liever gehad dat zijn wieg bij de buren had gestaan en dat hij net zo kon zijn als ieder ander in de buurt. Of dat zijn wieg in een andere cultuur had gestaan, zoals in het land van de Filistijnen. Daar had hij meer mee dan met het zwaarmoedige geloof van zijn eigen volk.

Simson was van jongs af aan geroepen om anders te zijn, maar wat hij ten diepste wilde was misschien wel iets heel anders. Misschien wilde hij wel gewoon zijn als iedereen. Hij was geroepen om zijn volk te richten. Rechtspreken en leiding geven aan zijn eigen volk. Maar eigenlijk horen we daar weinig over in het boek Richteren. Daar lag zijn roeping wel, maar daar lag zijn hart niet.  Simson treedt eigenlijk nooit op als een rechter voor zijn volksgenoten. Ook is hij geen leider in de strijd. Integendeel. Als er sprake is van Simons strijd met de Filistijnen dan is het toch vaak omdat hij persoonlijk met hen overhoop ligt. En door zijn expedities in Filistijns gebied vergroot hij eigenlijk alleen maar de vijandigheden. Hij maakt de dingen alleen maar erger. Het meest duidelijk wordt het wel wanneer de mannen van Juda hem komen vragen of ze hem uit mogen leveren aan de Filistijnen. En Simson stemt er dan mee in dat ze hem vastbinden en uitleveren. Zo is hij eigenlijk een Richter die nergens thuishoort. Door zijn vol verstoten, door zijn vijanden gevreesd

En dan gaan Simsons gedachten weer uit naar het vreemde land van de Filistijnen. Uit onvrede met zijn bijzondere roeping lijkt hij zich bij de Filistijnen vrijer en meer op zijn gemak te voelen dan bij zijn eigen volk. Maar ook daar wordt hij bedrogen door de mensen met wie hij omgaat, door zijn schoonfamilie en  door de vrouwen die hij liefheeft. Het lijkt wel alsof Simson op allerlei manieren twee kanten op wordt getrokken.Aan de ene kant geroepen als een bijzondere knecht van God, aan de andere kant voelt hij zich juist thuis bij de vijand. Het duidelijkste wordt het wel wanneer Simson een strafexpeditie uitvoert tegen de Filistijnen. Hij vangt enkele honderden vossen en bindt die in paren aan elkaar, met tussen hun staarten een fakkel. Twee vossen die elk een kant op willen. Twee kanten van één persoon. En Simson wordt twee kanten opgetrokken. En wie is hij nu echt?

En wie ben jij nu echt? Ook bij ons is dat vaak zo. We kennen de verhalen van God en van de kerk. Ze hebben ook hun aantrekkingskracht, want ze zijn ons door onze ouders verteld. Maar tegelijk komt het ons ook voor dat het maar een kleine stap is naar een leven waarin dat geloof en die kerk helemaal geen rol meer speelt. En waarom zou je die stap niet maken. We hebben het daar ook over gehad tijdens de voorbereiding. Vroeger was dat misschien een hele stap. Iedereen in de familie geloofde, op die ene oom na, maar dat was dan ook een vrijbuiter. Tegenwoordig is het een kleine stap. Het ongeloof begint vaak al in het eigen gezin. Broers en zussen die er niets meer mee doen. En vader en moeder zeggen het vaak ook zelf: het is je eigen keuze? En zo worden we als het ware twee richtingen uitgetrokken.

En die hele tegenstrijdige manier komen we Simson ook tegen in de  lezing van vandaag.  Hij is verliefd geworden op een Filistijnse vrouw. Het is een relatie waarin Simson duidelijk zoekt naar een vertrouwelijkheid waardoor hij helemaal zichzelf kan zijn. Maar tegelijk weet hij dat dàt niet kan.  Als een Richter is hij geroepen om anders te zijn. Simson heeft een diep verlangen om – al is het maar even – zichzelf te zijn en dat geheim, dat hij al vanaf zijn geboorte meedraagt prijs te geven. En bij deze vrouw Delila denkt hij eindelijk zichzelf te kunnen zijn. Hij wil zich volledig aan haar toevertrouwen. Ze spelen als het ware een spel. Keer op keer laat Simson zich door Delila bedriegen en bij elke poging wordt het duidelijker dat Delila hem zal verraden.  En voor Simson komt er dan toch een moment dat hij zich helemaal aan haar toevertrouwt. En wat is dan voor hem het belangrijkste? Als ik mijn geheim prijsgeef, dan zal ik net zo zwak zijn als ieder mens. Dat is wat hem ten diepste beweegt. De roeping die hij heeft achterlaten en voor een keer zijn als elk mens.   Als jij – Delila — mij bindt, dan zal ik echt zwak worden als elk ander mens. Delila knipt zijn lokken af. Voor een keer is hij net als elk mens. Voor even is hij weer het kind — zonder haar —  dat hij geweest was toen hij geboren werd in de schoot van een vrouw, zonder haar en zonder kracht. Weerloos.  Eigenlijk is het heel ontroerend. Dat Simson daar zo naar verlangt, dat hij willens en wetens zijn leven in handen legt van een vrouw, om — al is het maar even – net zo te zijn  als ieder ander.

Staat dat zo ver bij ons vandaan?  Ook in het geloof kunnen we het zo ervaren. Christen zijn kan voor ons ook een roeping zijn die we maar met moeite volbrengen en het kan je het gevoel geven dat je jezelf niet meer kunt zijn. Het geloof kun je soms ervaren als  een strijd tussen een roeping en je eigen natuur. Bij sommige mensen lijkt het als het ware vanzelf te gaan. Het geloof hoort bij ze. Bij anderen is het meer iets dat ver van ze af staat. Een roeping die van buiten komt, maar niet iets van jezelf is. Dan is het mooi om te zien dat ook Simson een plekje in de bijbel heeft. Ook al is hij doelbewust gestopt met zijn werk als Richter en heeft hij God losgelaten. Juist Simson heeft een plaats in de bijbel een plaats bij God. Omdat het laat zien dat mensen God wel los kunnen laten, maar God mensen vasthoudt  We eindigden de lezing bij die onopvallende woorden:  “Maar zijn haar begon weer te groeien…’’

Zoals Johannes het ook schrijft: Niet jij hebt mij uitgekozen, maar ik heb jou uitgekozen. Het is alsof deze woorden voor Simson geschreven zijn. En als hij gevangen genomen wordt en vernederingen ondergaat en als een slaaf de molen moet draaien, zal hij die woorden misschien duizendmaal in zijn hoofd gehoord hebben. Niet jij hebt mij uitgekozen, maar ik heb jou uitgekozen. Christen zijn is: leven met een geheim. Met het geheim dat al onze keuzes, al onze pogingen om iets van ons leven te maken, niet willekeurig zijn. Je wieg had misschien ook ergens anders kunnen staan, op duizend-en-een verschillende plaatsen en ja had duizend-en-een andere keuzes kunnen maken. Maar het geheim zit niet in die duizend-en-een keuzes. Het geheim zit hem in die ene keuze: dat God jou op een bepaalde manier gewild heeft. Met je krachten en je zwaktes, met je karakter en je beperkingen. En door al jouw keuzes heen, wordt er iets zichtbaar van Gods bedoeling met je leven. En voor Simson was dat geen gemakkelijke weg, maar een weg die hem uiteindelijk naar de dood voerde. Voor ieder van ons is die weg weer anders. Als ik je iets van huiswerk mee mag geven: Zoek nu eens naar sporen in je leven waarin je merkt dat God met je bezig is. Voor Simson was het dat moment, dat hij voelde dat zijn haar weer begon te groeien. Voor jou kan het weer iets anders zijn. Een spoor van God in jouw leven, waaraan je merkt: Het is niet alleen maar toeval, maar voor mij, en naast mij, en om mij heen is God.

Twitter: prosmania
ontwikkeld door Accent Interactive